AKA KANYA

Joseph Kabila: Ese congo ikeneye amatora cyangwa impindiramatwara?

Joseph Kabila wahoze ari Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, yabajije niba igihugu cye gikeneye amatora cyangwa impinduramatwara, ashinja ubutegetsi bwa Félix Tshisekedi gufunga urubuga rwa politiki no guhitamo gukomeza intambara. Ibi yabivugiye mu kiganiro cyihariye yagiranye n’abanyamakuru Teddy Mazina na Bojana Coulibaly, mu gihe amakimbirane ya politiki n’umutekano muke bikomeje kuranga iki gihugu.

Mu kiganiro cyatangajwe ku wa 27 Ukwakira 2026, Kabila yavuze ko uburyo ubutegetsi bwa Tshisekedi bukemura ibibazo bya politiki n’umutekano bushobora gutuma Abanyekongo babura amahitamo yo guhindura ibintu mu nzira ya politiki.

Yagize ati: «Niba uhisemo gufunga urubuga rwo kwisanzura muri politiki, ndetse, nk’uko Kinshasa ibigenza, ugahitamo kurwana kugeza ku wa nyuma, ese ubwo hari andi mahitamo uba usigiye Abanyekongo? Ni ukwicara bakaba abacakara mu gihugu nka Congo?»

Yakomeje agira ati: «Ntushobora kuba umunyagitugu, ntidushaka abanyagitugu.»

Aya magambo agaragaza uko Kabila abona imiyoborere ya Tshisekedi n’uburyo ibibazo bya politiki bikwiye gukemurwa. Icyakora, ibyo ashinja ubutegetsi buriho ni ibitekerezo bye, kandi bisaba kugereranywa n’ibisobanuro by’ubutegetsi bwa Kinshasa ndetse n’andi masoko yigenga.

Kabila yanenze imyaka umunani y’ubutegetsi bwa Tshisekedi

Kabila yanenze imiyoborere ya Tshisekedi, avuga ko ibyo Congo yari imaze kugeraho mu myaka igera kuri 20 byasenywe mu myaka umunani y’ubutegetsi bw’uwamusimbuye.

Yavuze kandi ko iyo Leta inaniwe gukora inshingano zayo, igihugu gishobora kubura umurongo w’imiyoborere, bikagiteza akavuyo.

Icyakora, Kabila ntiyagaragaje muri ayo magambo ibipimo cyangwa imibare bifatika byakoreshwa mu kugereranya ibyo ubutegetsi bwe bwagezeho n’ibyakozwe na Tshisekedi. Bityo, ibyo yavuze kuri iyi ngingo bikwiye gufatwa nk’isuzuma rye rya politiki, aho kubyerekana nk’ukuri kwamaze kwemezwa n’ubushakashatsi bwigenga.

Amasezerano y’amahoro asaba ubushake bwa politiki

Mu kindi gice cy’ikiganiro, Kabila yavuze ko amasezerano agamije gukemura amakimbirane adashobora gutanga umusaruro igihe abayasinye badafite ubushake bwo kuyashyira mu bikorwa.

Yagize ati: «Amasezerano yose wasinya, n’iyo yaba amasezerano y’amahoro, iyo habuze ubushake bwa politiki, byose biba imfabusa.»

Iyi mvugo ije mu gihe ibibazo by’umutekano mu burasirazuba bwa Congo bikomeje kuba imbogamizi ku miyoborere y’igihugu no ku mibanire y’impande zitandukanye ziri muri ayo makimbirane.

Kabila yashimangiye ko ikibazo cy’igihugu kitakemurwa no gusinya amasezerano gusa, ahubwo ko hakenewe ubushake bwa politiki kugira ngo ibyumvikanyweho bishyirwe mu bikorwa.

Ikiganiro mu gihe Kabila ayoboye FRN

Iki kiganiro gifite uburemere bwa politiki bitewe n’uruhare rwa Kabila mu ihuriro rya Front pour la Refondation de la Nation (FRN), rifitanye isano n’ihuriro rya AFC/M23 rirwanya ubutegetsi bwa Kinshasa.

Kabila yabaye Perezida wa Congo kuva mu 2001 kugeza mu 2019, asimburwa na Félix Tshisekedi. Nyuma yo kuva ku butegetsi, umubano we n’ubutegetsi bwa Tshisekedi wagiye urangwa n’amakimbirane ya politiki.

Kuba ubu Kabila agaragaza ko ubutegetsi bwa Kinshasa bwafunze urubuga rwa politiki, anibaza niba igihugu gikeneye impinduramatwara, bituma amagambo ye asuzumwa mu rwego rw’amakimbirane asanzwe hagati ye n’ubutegetsi buriho.

Icyakora, ijambo impinduramatwara ntirikwiye guhita risobanurwa nk’umuhamagaro wo gukoresha intwaro hatabanje kurebwa imvugo yakoreshejwe mu kiganiro cyose n’icyo Kabila yashakaga kuvuga muri uwo mwanya.

Ikiganiro cya Joseph Kabila cyongeye kugaragaza ukutumvikana gukomeye hagati ye n’ubutegetsi bwa Félix Tshisekedi ku cyerekezo cya politiki ya Congo. Mu gihe Kabila ashyira imbere ikibazo cy’amatora n’impinduramatwara, ikibazo gikomeye gisigaye ni ukumenya inzira zishobora gutuma Abanyekongo bagira uruhare mu miyoborere y’igihugu, mu gihe hakomeje gushakwa igisubizo kirambye ku bibazo by’umutekano n’amakimbirane ya politiki.

REBA IKIGANIRO CYOSE MUCYONGEREZA HANO

sangiza abandi kuri

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Related Post