Perezida wa RD Congo, Félix Tshisekedi, yavuze ku nshuro ya mbere ku mugaragaro ku ishyirwaho rya Front pour la Refondation de la Nation (FRN) iyobowe na Joseph Kabila, avuga ko Kabila akoreshwa n’u Rwanda. FRN ni ihuriro rishya rya politiki n’iry’igisirikare rirwanya ubutegetsi bwa Kinshasa, rikaba risimbuye AFC/M23.
Mu ijambo yagejeje ku nama y’abashingamategeko b’ihuriro rye riri ku butegetsi mu mpera z’icyumweru gishize, Tshisekedi yavuze ko adatangajwe no kubona Kabila ava mu bwihisho, ariko ko akoreshwa n’u Rwanda. Yagize ati “Sinumva ukuntu umuntu wigeze kuyobora igihugu gifite za miliyoni z’abaturage ashobora gutsindwa n’ishavu, bikamunanira kwifata, agafata intwaro akazihindukiriza abo yayoboye imyaka 18 yose.”
Yashinje u Rwanda na Perezida Paul Kagame kugira uruhare mu ntambara yo mu burasirazuba bwa Congo, avuga ko ari bo bakoresha Kabila. Yavuze ko FRN ari amayeri y’u Rwanda yo kwereka amahanga ko ikibazo ari icy’Abanye-Congo ubwabo, kandi ko ari ingaruka z’ibikorwa bya dipolomasi bya Leta ye byo kugaragaza ko u Rwanda ari rwo ruri mu gihugu cye, byatumye rufatirwa ibihano.
Yagize ati “Ni yo mpamvu rwasabye umukozi warwo wakoraga mu ibanga gusohoka ngo afate ubuyobozi bw’ubu bugizi bwa nabi.” Yongeyeho ko ikintu cyamushimishije cyane ari uko Abanye-Congo bose, abanyapolitiki n’abaturage basanzwe, bahuriye ku kwamagana ibyo bikorwa.
Tshisekedi yavuze ko Kabila yahemukiye igihugu n’abaturage yayoboye, kandi ko imyaka 18 yamaze ku butegetsi igaragaza ko nta rukundo yagiriye igihugu. Yatanze urugero kuri we ubwe, avuga ko igihe barwanyaga imitwe yitwaje intwaro yabayeho muri RDC, nta na rimwe batekereje gufata intwaro ngo barwanye igihugu cyabo.
Leta y’u Rwanda ntiragira icyo ivuga kuri aya magambo. BBC yasabye Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga, Olivier Nduhungirehe, kugira icyo atangaza, asubiza mu butumwa bugufi ati “ntabwo twahora dusubiza ibyo Tshisekedi avuga ku Rwanda”.
Ku wa 12 Ukwakira 2026 ni bwo hatangajwe ku mugaragaro ishyirwaho rya FRN iyobowe na Joseph Kabila, rigamije guhuriza hamwe ibyo iryo huriro ryise “imbaraga zo guhangana”, kugira ngo rirangize ibyo ryita ubutegetsi bw’igitugu rishyireho umurongo mushya wa politiki y’igihugu.
Mbere y’amagambo ya Tshisekedi, Leta ntiyari yarigeze itangaza aho ihagaze ku mugaragaro, uretse bamwe mu banyapolitiki bakorana na yo banenze icyemezo cya Kabila cyo kuyobora iryo huriro. U Bubiligi, bwakolonije RDC, na bwo bwamaganye iryo huriro. Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga, Maxime Prévot, yavuze ko “bibabaje cyane” kubona uwahoze ayobora igihugu, na we wigeze guhura n’ingaruka z’imitwe yitwaje intwaro, ahitamo kuyobora umutwe wa politiki n’igisirikare ushaka gufata ubutegetsi ukoresheje intwaro.




